In een recent vonnis oordeelde de Amsterdamse voorzieningenrechter dat ondernemers die niet inschrijven voor een aanbestedingsprocedure onder omstandigheden wel belang kunnen hebben bij hun bezwaren tegen de gunningsbeslissing. Achtergrond van de aanbesteding De Stichting exploiteert een ijshal in de gemeente Amsterdam. Als onderdeel van die exploitatie heeft zij een overeenkomst met Duosport op grond waarvan Duosport schaatslessen [...] Lees verder »
Label archieven: aanbesteding
Feed abonnementNieuwe beleidsregels combinatieovereenkomsten gepubliceerd
2013-04-16
Op 5 april jl. heeft de Minister van Economische Zaken (de Minister) de nieuwe Beleidsregels combinatieovereenkomsten 2013 (Beleidsregels) in de Staatscourant gepubliceerd. De nieuwe Beleidsregels, die de Beleidsregels combinatieovereenkomsten 2009 vervangen, zijn bedoeld om ondernemingen handvatten te bieden bij de beoordeling in welke gevallen combinatieovereenkomsten in overeenstemming zijn met het kartelverbod van artikel 6 lid [...] Lees verder »
Hoger beroep: uitvoering overeenkomst toegestaan
2013-04-09
Wanneer een inschrijver die in kort geding, waarin de voorlopige gunning wordt aangevochten, in het ongelijk wordt gesteld aankondigt hoger beroep in te stellen, mag de aanbestedende dienst toch tot definitieve gunning van de opdracht overgaan. De Staat der Nederlanden heeft een aanbestedingsprocedure gehouden voor de operationele afwikkeling van internationale dienstreizen en additionele opdrachten. Onder andere [...] Lees verder »
Uniforme klachtenregeling definitief vastgesteld
2013-03-13
De uniforme klachtenregeling voor aanbestedingen is definitief vastgesteld. Dit is een standaard klachtenregeling bij aanbestedingen die aanbestedende diensten zouden moeten omzetten in een interne klachtenregeling. Tevens is in de regeling de werkwijze van de Commissie van Aanbestedingsexperts opgenomen. Wettelijke grondslag voor interne klachtenprocedure? In de Memorie van Toelichting bij de Aanbestedingswet 2012 is opgenomen dat het Ministerie [...] Lees verder »
Foute referentie mag niet worden hersteld
2013-03-01
De voorzieningenrechter van de Rechtbank ‘s-Gravenhage heeft geoordeeld dat de Provincie inschrijver A geen gelegenheid mocht geven een nieuwe referentieopdracht in te dienen. Het beginsel van gelijke behandeling en het transparantiebeginsel verzetten zich hiertegen. De zaak Inschrijver A en inschrijver B hebben ingeschreven op een openbare aanbesteding van de Provincie inzake gladheidsbestrijdingswerkzaamheden. Als gunningscriterium wordt de laagste [...] Lees verder »
Hof van Justitie maakt uitsluiting op basis van past performance mogelijk
2013-01-14
De (ernstige) niet-nakoming van een overeenkomst kan een ernstige fout in de beroepsuitoefening zijn zoals bedoeld in artikel 45, lid 3, sub d Bao. Met dit oordeel heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie de deur voor uitsluiting van inschrijvers op basis van ‘past performance’ op een kier gezet. Achtergrond van de prejudiciële vragen Polen [...] Lees verder »
Heraanbesteding van ongewijzigde opdracht altijd toegestaan bij procedurele fouten
2013-01-14
Ondanks verschillende vragen/ bezwaren in de inlichtingenfase over de onduidelijkheid en ondeugdelijkheid van de gehanteerde beoordelingssystematiek zette een gemeente de aanbestedingsprocedure door. Na ontvangst en beoordeling van de inschrijvingen kwam de gemeente echter ook tot de conclusie dat het gehanteerde systeem ondeugdelijk was. De gemeente ging vervolgens over tot heraanbesteding van dezelfde opdracht. De Groningse voorzieningenrechter [...] Lees verder »
Vendor Lock-in is objectieve rechtvaardiging voor toeschrijven naar merk
2012-12-20
Ingeval van afhankelijkheid tussen aanbesteder en een bepaald merk of product lijkt het te zijn toegestaan dat de aanbestedende dienst dit merk of product bij een aanbestedingsprocedure (dwingend) voorschrijft. Dat is de uitkomst van een bodemprocedure die Oracle tegen de Staat der Nederlanden heeft gevoerd. Inkoop van informatiesysteem In 2003 heeft het Ministerie van Sociale Zaken [...] Lees verder »
Handreiking aanbesteden brandverzekeringen
2012-12-20
Vanwege de complexiteit plegen verzekeringen (meer in het bijzonder brandverzekeringen in co-assurantie) via een zogenaamde onderhandelingsprocedure te worden aanbesteed. De Europese Commissie is echter van mening dat daarvoor (gewoon) een openbare of niet-openbare procedure moet worden gevolgd. Naar aanleiding van deze inbreukprocedure heeft de Nederlandse Staat besloten een handreiking op te stellen die aanbestedende diensten [...] Lees verder »
Transparantiebeginsel ambtshalve toepassen
2012-11-29
Het Gerechtshof te Leeuwarden oordeelde dat het transparantiebeginsel ambtshalve moet worden toegepast. Dit zou voortvloeien uit eerdere Europese jurisprudentie. Dit oordeel leidde ertoe een bestekseis onrechtmatig werd verklaard en de voorgenomen gunning werd verboden. Daarnaast werden ook interessante oordelen gegeven over rechtsverwerking en eisen aan combinaties. Eisen aan combinaties De Litigieuze eis Bij een Europese aanbestedingsprocedure voor leerlingenvervoer [...] Lees verder »
Publiekrechtelijke instelling niet in alle gevallen aanbestedingsplichtig volgens de rechtbank Breda
2012-10-19
Volgens de Nederlandse implementatie van de Richtlijn 2004/18/EG, het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao), zijn publiekrechtelijke instellingen te kwalificeren als aanbestedende diensten (artikel 1 sub q en artikel 1 sub r Bao). Zodoende geldt op grond van het Bao ook voor publiekrechtelijke instellingen een Europese aanbestedingsplicht als sprake is van een overheidsopdracht waarvan de geraamde [...] Lees verder »
Geen alcateltermijn bij vrijwillige aanbesteding
2012-10-18
De Amsterdamse kort gedingrechter heeft bevestigd dat bij een vrijwillige aanbesteding door een gemeente (van een dienstenconcessie) de zogenaamde alcateltermijn niet in acht hoeft te worden genomen. Het sluiten van een overeenkomst zonder de overige inschrijvers een termijn te bieden tegen de gunning op te komen, is dus niet nietig of vernietigbaar. Wel kan er [...] Lees verder »
Toevoegen 70%-voorverkoopvoorwaarde is niet-toelaatbare wezenlijke wijziging
2012-10-17
De Stichting Het Raamwerk heeft in 2008 (onverplicht) een meervoudig onderhandse aanbesteding gehouden voor de realisatie van een woonwijk in Katwijk. Een niet-gegunde inschrijver (Van Rhijn Projectontwikkeling) concludeert dat de Stichting na de aanbesteding met de winnaar (onder andere) een (aanvullende) 70%-voorverkoopvoorwaarde is overeengekomen. De rechtbank Den Haag (uitspraak van 3 oktober 2012) oordeelt dat [...] Lees verder »
Behandeling Voorstel Aanbestedingswet op 23 oktober
2012-10-04
Het voorstel Aanbestedingswet 20… wordt op 23 oktober 2012 om 10.15 uur in de Eerste Kamer plenair behandeld. Mogelijk zal dan al worden gestemd over het voorstel en komt er duidelijkheid wanneer de wet van kracht zou kunnen worden. Tegelijkertijd zullen waarschijnlijk de voorstellen voor de Gids Proportionaliteit en het ARW 2012 worden behandeld. Wij houden [...] Lees verder »
Aanpassing inschrijving niet toegestaan
2012-10-03
Het aanpassen van een inschrijving is slechts in uitzonderlijke omstandigheden toegestaan. De Haagse voorzieningenrechter heeft dit in een recent vonnis (weer eens) bevestigd. Een beroep van Accenture op de door het OM geboden mogelijkheid tot aanpassing van de inschrijvingen, wordt daarom afgewezen. De aanbestedingsprocedure Het OM heeft een Europese niet-openbare aanbestedingsprocedure gehouden voor ICT-dienstverlening. Gegund zou [...] Lees verder »
Onderhandelingsprocedure na ontbinding overeenkomst
2012-09-20
Het volgen van een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande aankondiging kan uitsluitend onder strikte voorwaarden. Bijvoorbeeld ingeval van dwingende spoed (artikel 31, lid 1, sub c Bao). De invulling van die voorwaarden is echter zeer afhankelijk van de feiten. Recent is door de Haagse voorzieningenrechter vonnis gewezen over de toepassing van artikel 31, lid 1, sub c [...] Lees verder »
Geen opbrengsten in eenheidsprijzen
2012-09-14
De aanbesteding van het onderhoud van openbare verlichting, waar Dirkzwager u eerder over berichtte, is opnieuw voor de rechter gekomen. Wederom stond centraal de vraag of negatieve eenheidsprijzen in een RAW-bestek zijn toegestaan. De Bossche voorzieningenrechter oordeelde dat opbrengsten in ieder geval niet in een eenheidsprijs mogen worden verdisconteerd. Aanbesteding onderhoud openbare verlichting Een samenwerkingsverband van verschillende [...] Lees verder »
Herstel van een kennelijk verkeerde inschrijving toegestaan
2012-08-16
Het herstellen van een fout in de inschrijving is toegestaan in bijzondere situaties. Het Arnhemse Gerechtshof geeft in een recent arrest de randvoorwaarden die bij het herstel van een inschrijving in acht moeten worden genomen. Inkoop MFP Alliander heeft voor de inkoop van multifunctionele printapparatuur (MFP) een openbare Europese aanbestedingsprocedure gehouden conform het Bass. Gegund zou worden [...] Lees verder »
Accountantsverklaring over verkeerde boekjaren
2012-07-19
De aanbestedingsregelgeving schrijft voor dat een omzeteis betrekking mag hebben op de laatste drie beschikbare boekjaren (art. 48, lid 1 sub c Bao). Op 24 januari 2012 is de aanbesteding van een opdracht voor kadeverbetering aangekondigd. Daarin is gevraagd naar een accountantsverklaring met betrekking tot de gemiddelde omzet over de jaren 2008 tot en met [...] Lees verder »
Advies over de voorstellen aanbestedingsrichtlijnen
2012-07-16
Op 20 december 2011 heeft de Europese Commissie voorstellen voor nieuwe aanbestedingsrichtlijnen gepubliceerd. Deze omvatten een wijziging van de algemene richtlijn en de richtlijn nutssectoren. Tevens is er een voorstel voor een richtlijnen voor het gunnen van concessieovereenkomsten. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft recentelijk geadviseerd over deze concept-richtlijnen. Hierna wordt een overzicht [...] Lees verder »
Herhalen bezwaren bij iedere Nota?!
2012-07-04
Moet een inschrijver bij iedere nota van inlichtingen haar bezwaren tegen de aanbestedingsdocumenten herhalen? Het Gerechtshof te Leeuwarden oordeelde dat HMC haar rechten had verwerkt door niet wederom in de tweede nota bezwaren te uiten tegen de omvang van de aanbestede opdracht. Tevens oordeelde het Hof dat een inschrijver in kort geding bezwaren kan uiten [...] Lees verder »
Concrete invulling van de aanbestedingsrechtelijke kernbeginselen bij onderhandse aanbestedingen
2012-07-04
Ook bij onderhandse aanbestedingsprocedures spelen het transparantie- en het gelijksheidsbeginsel een grote rol. Echter, het is niet altijd even duidelijk hoe deze beginselen nader moeten worden ingekleurd bij onderhandse aanbestedingsprocedures. De Haagse voorzieningenrechter heeft in een recente uitspraak desondanks een aantal concrete aanknopingspunten geformuleerd voor de nadere invulling van de aanbestedingsrechtelijke kernbeginselen. Allereerst acht de voorzieningenrechter [...] Lees verder »
Eenheidsprijzen in de Standaard RAW 2010
2012-07-03
Bij een inschrijving op een Standaard RAW 2010 bestek moeten ook de uitvoeringskosten van een onderaannemer worden opgenomen in de staartkosten. Dat is het oordeel van de Bossche voorzieningenrechter. De Provincie Noord-Brabant heeft een aannemer om die reden terecht ongeldig verklaard. Onderhoudsaanbesteding De Provincie Noord-Brabant heeft het meerjarig onderhoud aan provinciale wegen Europees openbaar aanbesteed. Daartoe maakte [...] Lees verder »
Alle beoordelingsaspecten vooraf kenbaar maken
2012-06-06
Het achteraf introduceren van nieuwe beoordelingsaspecten, of het wijzigen van (de inhoud) aangekondigde gunningscriteria tijdens de aanbestedingsprocedure dient te volgen door een heraanbesteding. Dat is de kern van het vonnis van de Rotterdamse voorzieningenrechter. Onderhandse aanbestedingsprocedure Voor de gunning van een opdracht tot bodemsanering, is de gemeente Schiedam een onderhandse aanbestedingsprocedure conform het ARW 2005 gestart. Daartoe [...] Lees verder »
Gemeente hoeft apotheekdiensten niet aan te besteden
2012-06-06
De gemeente Assen hoeft de vestiging van een apotheek niet aan te besteden, ook al heeft de gemeente zich actief met de vestiging bemoeid. Dat besliste de Rechtbank Assen in een vonnis van 30 mei 2012. De casus De gemeente Assen heeft in de negentiger jaren plannen ontwikkeld voor een groot nieuwbouwproject, Kloosterveen genaamd. Onderdeel van [...] Lees verder »
‘Natte’ handtekening bij digitale inschrijving
2012-06-01
Gescande documenten die bij een digitale inschrijving worden geüpload, moeten zijn ondertekend als dit is geëist in het bestek. Onlangs oordeelde de Rotterdamse voorzieningenrechter dat het ontbreken van de handtekening ongeldigheid van de inschrijving tot gevolg kan hebben. De aanbestedingsprocedure Onder de toepassing van het Bass (Besluit aanbestedingen speciale sectoren) heeft waterbedrijf Evides de levering van ijzerchloride [...] Lees verder »
Uitspraak Hof van Justitie over verwijzing naar keurmerken
2012-05-29
Het Hof van Justitie heeft op 10 mei 2012 uitspraak gedaan inzake de aanbesteding van koffie en thee door de provincie Noord-Holland. Het Hof heeft de door de Advocaat-Generaal (A-G) Kokott genomen conclusie grotendeels gevolgd (zie onze update van 11 januari 2012). Geen grote wijzigingen in Nota van Inlichtingen De provincie had het criterium van het [...] Lees verder »
Hoge Raad: bij aanbesteding onder UAR 2001 moet opdracht schriftelijk worden verstrekt
2012-05-29
Tussen een woningcorporatie en een aannemer was discussie ontstaan of de aannemer verplicht was het laatste deel van een project uit te voeren nu voor dit laatste deel niet expliciet binnen de gestanddoeningstermijn schriftelijk opdracht was verstrekt. De Hoge Raad heeft op 5 mei 2012 beslist dat bij een aanbesteding onder UAR 2001 een overeenkomst [...] Lees verder »
Instemming bestek en achteraf alsnog bezwaar maken
2012-05-09
Instemming met het bestek door in te schrijven sluit niet uit dat inschrijvers alsnog in rechte bezwaren kunnen richten tegen de beoordelingscriteria of de toepassing daarvan. De Zutphense voorzieningenrechte kwam in een recent gepubliceerd vonnis tot dit oordeel. De aanbestedingsprocedure Het Kadaster heeft een Europese openbare aanbestedingsprocedure gehouden voor landmeetkundige diensten. Met de vier inschrijvers die de [...] Lees verder »
Doorgestarte onderneming kan geen beroep doen op omzet failliet
2012-05-07
Een doorgestarte onderneming kan wegens onvoldoende omzet worden uitgesloten. Een beroep op de omzet van de failliet waaruit de onderneming is ontstaan, gaat niet op. Zo luidt het vonnis van de Assense voorzieningenrechter. De Arnhemse voorzieningenrechter oordeelde eerder al gelijkelijk. Verder oordeelde de Assense voorzieningenrechter dat het (enkele) verstrijken van de Alcatel-termijn nog geen recht [...] Lees verder »
Na gunningsbeslissing geen ruimte meer voor bezwaar tegen eerdere selectiebeslissing
2012-04-24
De Zwolse kort gedingrechter heeft bij vonnis van 19 april 2012 bevestigd dat bij een niet-openbare aanbestedingsprocedure in het kader van de gunningsbeslissing niet alsnog bezwaar kan worden gemaakt tegen de selectiebeslissing (indien ten tijde van de selectie de namen van de geselecteerden bekend waren gemaakt). Aanbesteding “Engineering & Construct Tunnel te Boxem” De gemeente Zwolle heeft [...] Lees verder »
Onduidelijkheid identiteit inschrijver niet voor herstel vatbaar
2012-04-20
Onduidelijkheid over de identiteit van de inschrijver is een niet voor herstel vatbaar gebrek. De Haagse voorzieningenrechter oordeelde aldus in een recent vonnis. Het is te allen tijde de verantwoordelijkheid van de inschrijver in de inschrijving duidelijkheid te scheppen over diens identiteit. De feiten De Staat was voornemens een concessie voor de exploitatie van een grand [...] Lees verder »
Beroep op certificaat zustervennootschap: mogelijk geen autonome inschrijvingen
2012-04-04
Een beroep doen op elkanders certificaten kan er toe leiden dat zustervennootschappen als één inschrijver worden beschouwd. De Arnhemse voorzieningenrechter oordeelde in een recent gepubliceerd vonnis dat niet kon worden uitgesloten dat de zustervennootschappen niet onafhankelijk van elkaar hebben ingeschreven. De aanbestedingsprocedure De gemeente Arnhem heeft een Europese openbare aanbestedingsprocedure gehouden voor onder andere groenonderhoud. De procedure [...] Lees verder »
Ongeldige inschrijver niet uitnodigen voor onderhandelingsprocedure
2012-04-03
Indien een niet-openbare aanbestedingsprocedure wordt voortgezet door middel van een (onderhandse) onderhandelingsprocedure, mogen inschrijvers die een ongeldige inschrijving hebben gedaan worden uitgesloten van deelname aan die onderhandelingsprocedure. Zo oordeelde althans de Utrechtse voorzieningenrechter recent. De aanbestedingsprocedure De gemeente Rhenen heeft een Europese niet-openbare aanbestedingsprocedure gehouden voor een Design en Construct opdracht voor de realisatie van twee scholen [...] Lees verder »
Proactiviteit geldt te allen tijde
2012-03-31
Het is vaste rechtspraak dat inschrijvers voldoende proactief moeten zijn gedurende de aanbestedingsprocedure. Alle bij een aanbesteding betrokken partijen zijn immers gebaad bij een soepel en spoedig verlopende aanbestedingsprocedure. Een inschrijver moet zich zelfs proactief (blijven) opstellen nadat een eventuele kort gedingprocedure aanhangig is gemaakt, zo oordeelde de voorzieningenrechter van de Rechtbank Dordrecht recent (15 [...] Lees verder »
Onderhoud straatverlichting kan worden aanbesteed
2012-03-07
De eigenaar van de grond is eigenaar van de straatverlichting. Dat is het oordeel van de Groningse voorzieningenrechter. In dit aanbestedingskort geding had Enexis gevorderd een aanbestedingsprocedure te verbieden omdat de aanbestedende diensten geen eigenaar van de straatverlichting zouden zijn. De voorzieningenrechter liet de aanbesteding echter toe. De aanbestedingsprocedure De provincies Groningen en Drenthe hebben samen met [...] Lees verder »
Kadaster handelt onrechtmatig bij onderhandse aanbesteding
2012-02-01
Het Kadaster en Kadata zijn veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van € 10.000.000,00 aan HLA. De reden: het niet uitnodigen van HLA voor een onderhandse aanbestedingsprocedure, terwijl zij wisten dat HLA mogelijk aan de procedure wilde deelnemen. De feiten Medio 2009 zijn het Kadaster en Kadata een meervoudig onderhandse aanbestedingsprocedure gestart voor de ontwikkeling van [...] Lees verder »
Na ontbinding overeenkomst terugvallen op nummer 2 bij aanbesteding niet toegestaan
2012-01-31
Na contractering en vervolgens ontbinding van de overeenkomst kan een aanbesteder in beginsel niet gunnen aan de nummer twee. Er is alsdan sprake van een nieuwe overheidsopdracht die opnieuw moet worden aanbesteed. Dat is de uitkomst van het meest recente kort geding omtrent de aanbesteding van het nieuwe politiepistool (Vzr. Rb. ’s-Gravenhage 24 januari 2012, [...] Lees verder »
Herziening aanbestedingsrichtlijnen zet invoering Aanbestedingswet onder druk
2012-01-20
Op 20 december 2011 heeft de Europese Commissie haar voorstellen voor de nieuwe aanbestedingsrichtlijnen officieel bekendgemaakt. De voorgestelde wijzigingen kunnen echter de vaststelling en daarop volgende inwerktreding van de Aanbestedingswet in belangrijke mate frustreren. De voorstellen van de Europese Commissie met betrekking tot de herziening van de aanbestedingsrichtlijnen (2004/18/EG en 2004/17/EG) hebben voornamelijk tot doel om [...] Lees verder »
Inhouse workshop: Tijdige projectrealisatie zonder meerkosten
2012-01-16
Het is een bekend probleem dat veel projecten niet op tijd gerealiseerd worden. Dat een project duurder uitvalt lijkt ook meer regel dan uitzondering. In een praktische en informele inhouse workshop worden (specifiek voor uw organisatie) tips gegeven voor een tijdige projectrealisatie zonder meerkosten. Praktische onderwerpen In een ochtend of middag worden onder andere de volgende onderwerpen [...] Lees verder »
A-G: ‘Provincie Noord-Holland heeft keurmerken te dwingend voorgeschreven’
2012-01-11
De aanbesteding van duurzame koffie en thee door de Provincie Noord-Holland heeft ertoe geleid dat de Staat der Nederlanden voor het Hof van Justitie is gedaagd. De Europese Commissie verwijt de Staat dat zij de aanbestedingsrichtlijnen heeft geschonden door het dwingend voorschrijven van specifieke keurmerken. Advocaat-Generaal (A-G) Kokott bij het Hof van Justitie gaat grotendeels [...] Lees verder »
Geen nader onderzoek naar collusie
2012-01-04
In het algemeen bestaat er voor een aanbestedende dienst geen verplichting onderzoek te doen naar collusie tussen inschrijvers. Dit oordeelde de Haagse voorzieningenrechter in een recent gepubliceerd vonnis (Vzr. Rb. ’s-Gravenhage 4 augustus 2011, LJN: BU7224). De zaak De gemeente Nieuwegein heeft een niet-openbare Europese aanbesteding gehouden voor de levering van meubilair. De opdracht was verdeeld in [...] Lees verder »
Gids proportionaliteit leidend of niet?
2011-12-29
In september 2011 hebben wij u bericht over de Gids Proportionaliteit die als aanvulling op de nieuwe Aanbestedingswet is gepubliceerd. De Gids Proportionaliteit zou aanbestedende diensten handvatten moeten bieden bij het vaststellen van (proportionele) eisen en criteria op basis waarvan opdrachten kunnen worden gegund. Nu de nieuwe aanbestedingswet nog niet in werking is getreden (wegens [...] Lees verder »
Nieuwe drempelbedragen 2012 -2013
2011-12-07
De Europese Commissie heeft de nieuwe drempelbedragen vastgesteld. Iedere twee jaar worden in Europees verband de drempelbedragen vastgesteld. De bedragen zijn exclusief BTW. Richtlijn 2004/18/EG/ Besluit aanbestedingsregels overheidsopdrachten (Bao) Werken 5.000.000 Leveringen 200.000* Diensten 200.000* Overheidsopdrachten op het gebied van onderzoeks- en ontwikkelingsopdrachten en telecommunicatiediensten, en diensten vallend onder bijlage IIB 200.000 Prijsvragen algemeen (artikel 67) 200.000* Voor meer dan 50% door aanbestedende diensten gesubsidieerde werken (artikel [...] Lees verder »
Doorstartende onderneming kan worden uitgesloten
2011-12-07
(Door)startende ondernemingen hebben veelal moeite om aan de geschiktheidseisen bij aanbestedingsprocedures te voldoen. In de onderhavige zaak heeft een inschrijver zich na een doorstart beroepen op omzetgegevens en referenties van de gefailleerde onderneming om zo geselecteerd te worden. De Arnhemse voorzieningenrechter oordeelt in een recent gepubliceerd vonnis dat de bedoeling van het gebruik van omzet [...] Lees verder »
Geen ongeldigheid bij gewijzigde inschrijvingsstaat
2011-12-07
Indien bij Nota van Inlichtingen de inschrijfstaat wordt gewijzigd, moet met deze gewijzigde inschrijfstaat worden ingeschreven. Uitzondering op deze regel is de omstandigheid dat de wijziging slechts een verduidelijking betreft van de oorspronkelijke inschrijfstaat (Vzr. Rb. ’s-Gravenhage 22 november 2011, LJN: BU6035). De relevante feiten en omstandigheden De gemeente Den Haag is vrijwillig een aanbesteding gestart [...] Lees verder »
TenderNed digitaliseert het aanbestedingsproces
2011-11-08
Op woensdag 9 november 2011 zal minister Verhagen TenderNed officieel lanceren. TenderNed, een initiatief van het ministerie van EL&I, is het online marktplein voor aanbestedingen van de overheid. Door het volledig digitaliseren van het aanbestedingsproces wil de overheid het aanbestedingsproces transparanter te maken voor meedingende ondernemers. Via TenderNed kunnen aanbestedende diensten hun aanbestedingen publiceren. Dankzij de [...] Lees verder »
24-11-2011 – Actualiteiten Aanbestedingsrecht
2011-10-04
Bij de inkoop van diensten, leveringen en werken komt voor aanbestedende diensten en inschrijvers nogal wat kijken. Niet in de laatste plaats worden aanbestedende diensten en inschrijvers geconfronteerd met steeds nieuwe (versnipperde) aanbestedingsregelgeving en soms grillige (lagere) rechtspraak. Bovendien moet door aanbestedende diensten ook rekening worden gehouden met Europese rechtspraak. Kortom, het (Europese) aanbestedingsrecht is [...] Lees verder »
Wees zorgvuldig bij prognoses in aanbestedingsstukken
2011-09-26
Het aantal ritten bleef bij de uitvoering van de overeenkomst sterk achter bij hetgeen de aanbesteder in de aanbestedingsstukken aan prognoses had opgenomen. De vervoerder oordeelde daarom dat hij bij het inschrijven en sluiten van de vervoersovereenkomst had gedwaald. Hij vernietigde daarom de overeenkomst en vorderde schadevergoeding. Dit werd (deels) door de rechtbank toegewezen. Het [...] Lees verder »
Vertrouwen op heraanbesteding
2011-09-19
De gemeente besluit tot heraanbesteding en een maand later toch ineens tot gunning. De Maastrichtse voorzieningenrechter oordeelde dat de gemeente met haar eerdere beslissing een zodanig vertrouwen had gewekt dat zij op haar beslissing tot heraanbesteding niet meer mocht terugkomen (Vzr. Rb. Maastricht 11 augustus 2011, LJN: BR7091). De feiten en omstandigheden De gemeente Maastricht heeft een [...] Lees verder »
Gids proportionaliteit: meer duidelijkheid of ‘disproportioneel’?
2011-09-16
Als aanvulling op het wetsvoorstel Aanbestedingswet 20.. is de Gids Proportionaliteit gepubliceerd. Deze Gids, vastgesteld door de ‘Schrijfgroep Gids Proportionaliteit’, moet als handvat dienen voor het opzetten van een aanbestedingsprocedure. Een van de belangrijkste doelstellingen is dat het MKB meer kansen krijgt bij Europese aanbestedingen. De Gids ligt ter consultatie voor. Marktpartijen kunnen tot uiterlijk [...] Lees verder »
Beoordeling met beoordelingscommissie niet altijd objectief
2011-09-07
Dat inschrijvingen worden beoordeeld door een beoordelingscommissie is op zich onvoldoende om de objectiviteit van de beoordeling te garanderen. Volgens de Amsterdamse voorzieningenrechter is daar meer voor nodig (Vzr. Rb. Amsterdam 18 augustus 2011, LJN: BR6264). De omstandigheden van de zaak Stadsdeel Oost van de gemeente Amsterdam heeft een nationale openbare aanbesteding (Aanbestedingsreglement Werken (ARW) 2005) gehouden [...] Lees verder »
Winnende inschrijver na voorlopige gunning ongeldig verklaard?!
2011-09-07
Dat een afgewezen inschrijver na voorlopige gunning alsnog ongeldig kan worden verklaard, is vaste jurisprudentie. De gemeente Utrecht besloot om na voorlopige gunning de winnende inschrijver ongeldig te verklaren. De Utrechtse voorzieningenrechter heeft recent een vonnis gewezen over deze problematiek (Vzr. Rb. Utrecht 26 augustus 2011, LJN: BR5927). De relevante feiten De gemeente Utrecht heeft een Europese [...] Lees verder »
Geen schriftelijke aanbieding bij elektronische aanbestedingsprocedure
2011-08-09
Bij elektronische aanbestedingsprocedures komt het geregeld voor dat een inschrijver te laat start met het uploaden van zijn stukken. In een recent gepubliceerd vonnis van de Assense voorzieningenrechter (Vzr. Rb. Assen 4 februari 2011, LJN: BR4278) heeft een inschrijver geprobeerd de stukken daarom schriftelijk in te dienen. De voorzieningenrechter oordeelde dat dit ontoelaatbaar is. De feiten In [...] Lees verder »
Gelijkheidsbeginsel gaat voor vertrouwensbeginsel
2011-07-27
De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen heeft bij een onderhandse (vrijwillige) aanbesteding een inschrijving ongeldig verklaard vanwege (onder meer) het ontbreken van een tijdschema. De afgewezen inschrijver stelde dat de aanbesteder te laat was met de ongeldigverklaring. Na toezending van het proces-verbaal en een onderhandelingsfase van enkele maanden had de aanbesteder namelijk nimmer gewag gemaakt van [...] Lees verder »
Tijdens smaaktest (Proof of Concept) moet aan alle uitvoeringseisen worden voldaan
2011-07-25
UWV heeft een Europese aanbestedingsprocedure gehouden voor (warme en koude)drankautomaten. Onderdeel van de procedure was een smaaktest. Tijdens deze test bleek dat een deelnemer koffie aanbood die niet aan de bestekseis inzake duurzaamheid voldeed. Geen probleem meende deze inschrijver, omdat pas bij de uitvoering van de opdracht aan dit vereiste zou hoeven te worden voldaan. [...] Lees verder »
Wijziging van aanbestede overeenkomst toegestaan bij foutieve inschrijving?
2011-07-21
Mag een aanbestede overeenkomst tijdens de looptijd worden gewijzigd omdat de opdrachtnemer in zijn inschrijving een (ernstige) rekenfout heeft gemaakt? De rechtbank Dordrecht oordeelt dat een wijziging onder omstandigheden noodzakelijk is (Rb. Dordrecht 22 juni 2011, LJN: BQ9162). De zaak In 2006 hebben de gemeenten Oostflakkee en Goedereede gezamenlijk de inkoop van meerjarig leerlingenvervoer Europees aanbesteed. De [...] Lees verder »
Handvatten bij beoordeling op kwaliteit
2011-07-20
Veel aanbestedingsgeschillen gaan over de beoordeling van inschrijvingen op de kwaliteitscriteria. De voorzieningenrechter te Leeuwarden geeft enkele praktische handvatten. De zaak Het geschil betrof de wijze waarop een afgewezen inschrijver op een Europese aanbesteding voor Wmo-vervoer was beoordeeld op de kwaliteitscriteria. Volgens de voorzieningenrechter is niet gebleken dat de beoordeling (kennelijk) onjuist was uitgevoerd. De vorderingen van [...] Lees verder »
De ongeldige Eigen Verklaring: een terugkerend probleem
2011-06-21
De vraag wanneer gebreken aan een Eigen Verklaring bij de inschrijving tot ongeldigheid leidt, is al door legio rechters beantwoord. In een recent vonnis van de voorzieningenrechter Leeuwarden is aan de jurisprudentie toegevoegd dat wanneer de Eigen Verklaring is ondertekend, maar slechts deels is ingediend, dit een gebrek is dat niet voor herstel in aanmerking [...] Lees verder »
Foutieve inschrijving ongeldig
2011-05-26
Een vergissing in een inschrijving kan nare gevolgen hebben voor zowel de inschrijver als de aanbestedende dienst bij gunning. In een recent gepubliceerd vonnis van de Haagse voorzieningenrechter wordt geoordeeld dat een aanbestedende dienst niet mocht gunnen aan de inschrijver waarvan evident duidelijk was dat die een fout in de inschrijving had gemaakt. (Vzr. Rb. ’s-Gravenhage [...] Lees verder »
29-06-2011 – Workshop meer- en minderwerk voor gemeenten
2011-05-26
Het lijkt meer regel dan uitzondering dat een bouwproject duurder uitvalt. Bijbetaling als gevolg van meer- en/ of minderwerk en kostenverhogende omstandigheden zijn dan ook vaak onderwerp van geschil in gerechtelijke en arbitrale procedures. In één middag praten bouwrechtspecialisten van Dirkzwager u bij over de actuele jurisprudentie op dit punt. Tevens worden praktische tips gegeven [...] Lees verder »
Aanpassing aanbestedingsplichtige overeenkomst tot niet-aanbestedingsplichtige overeenkomst geen omzeiling
2011-05-06
De aanpassing van een overeenkomst tot een niet-aanbestedingsplichtige (erfpacht)overeenkomst had niet het doel de aanbestedingsregelgeving te omzeilen. In dit concrete geval was er enkel sprake van gronduitgifte tegen een marktconform canon en niet van een overheidsopdracht of concessie voor werken. (Gerechtshof Arnhem 26 april 2011, LJN: BQ3090). Achtergrond In 2007 was A eigenaar van een aantal percelen [...] Lees verder »
Publicatie ‘Veelgestelde vragen rechtsbescherming bij aanbesteden’
2011-05-02
Begin 2010 is de Wet Implementatie rechtsbeschermingsrichtlijnen aanbesteden (Wira) in werking getreden. In deze wet is de motiveringsplicht uitgewerkt. Bovendien kan nu een overeenkomst worden vernietigd indien deze ten onrechte niet Europees is aanbesteed of de zogenaamde Alcateltermijn niet in acht is genomen. De Wira leidt in de praktijk tot vele vragen. Het kenniscentrum EUROPA [...] Lees verder »
Geen aanbestedingplicht bij gebiedsontwikkeling in Hoorn
2011-04-28
Bij de beantwoording van de vraag of er sprake is van een aanbestedingsplicht bij gebiedsontwikkeling speelt de eventuele aanwezigheid van een bouwplicht een grote rol. Recent heeft de Rechtbank Alkmaar, ook aan de hand van Europese rechtspraak, geoordeeld dat er geen aanbestedingsplicht bestond voor de gemeente Hoorn met betrekking tot de gebiedsontwikkeling van het plangebied [...] Lees verder »
Referentie-eis ‘gelijkwaardig’ betekent dat aantal uren globaal moet overeenstemmen
2011-04-27
De uitleg van een referentie-eis en de vraag of een inschrijver daaraan voldoet, is regelmatig onderwerp van geschil. Recent moest de Haarlemse voorzieningenrechter zich buigen over de vraag of voldaan was aan de eis dat het referentieproject gelijkwaardig moet zijn aan de aanbestede overeenkomst (vzr. rb. Haarlem 16 februari 2011; gepubliceerd 22 april 2011; LJN:BP9887). De [...] Lees verder »
Grossmann niet van toepassing op ongeldigheid andere inschrijvers
2011-04-22
Een beroep op verwerking van recht omdat een inschrijver niet tijdig bezwaar heeft gemaakt (het zogenaamde Grossmann-verweer) komt in nagenoeg elk aanbestedingsgeding aan de orde. In een recent gepubliceerd arrest van het Gerechtshof Arnhem (Gerechtshof Arnhem 8 februari 2011, LJN: BQ1539) heeft het Hof de verhouding tussen inschrijvers in het licht van het Grossmann-verweer toegelicht. De [...] Lees verder »
Reiswijzer 2011 verschenen
2011-04-05
Op 1 april 2011 is de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2011 verschenen. De Reiswijzer is een hulpmiddel voor overheden en marktpartijen om juridische en praktische keuzes te kunnen maken bij gebiedsontwikkelingen. De nieuwe Reiswijzer betreft een actualisatie van de bekende Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2009. U kunt hier de nieuwe Reiswijzer 2011 downloaden. Actualisering Behalve een actualisering op het gebied [...] Lees verder »
Ongeldige inschrijving door in strijd met aanbestedingsvoorwaarden onderbrengen kosten in niet daartoe bestemde kostenpost.
2011-04-04
De laatste tijd gaan veel aanbestedingskort gedingen over de vraag of er strategisch (= geldig) of manipulatief (= ongeldig) is ingeschreven. Recent oordeelde de Haagse rechter dat in strijd met de aanbestedingsvoorwaarden (en dus ongeldig) was ingeschreven door prijzen in een niet daartoe bestemde kostenpost onder te brengen (rb. ‘s- Gravenhage 3 maart 2011, LJN:BP9888). Het [...] Lees verder »
Knock-out pas als op voorhand vaststaat dat niet aan eisen wordt voldaan
2011-03-10
Door het opstellen van minimumeisen geeft de aanbestedende dienst aan waaraan bij de uitvoering (minimaal) moet worden voldaan. In de praktijk kan echter discussie ontstaan of een inschrijver aan een eis kan voldoen. In een zaak tussen Welzorg en verschillende gemeenten heeft de voorzieningenrechter Dordrecht bevestigt dat pas als vaststaat dat een inschrijver niet aan [...] Lees verder »
Hoger Beroep geen opschortende werking, tenzij…
2011-03-07
In aanbestedingsland wordt aangenomen dat indien een kort gedinguitspraak zich niet tegen gunning verzet een aanbestedende dienst met de definitieve gunning niet hoeft te wachten op de uitkomst van het hoger beroep. Dit is recent nog eens bevestigd door de voorzieningenrechter van de rechtbank Arnhem (LJN: BP6095). Wel lijkt er naar aanleiding van dit vonnis [...] Lees verder »
Onvolledige inschrijving: wel of niet uitsluiten?
2011-03-02
Een veel voorkomende vraag bij aanbestedingen is of een onvolledige inschrijving wordt toegelaten, dan wel moet worden hersteld. In een recent vonnis van de Rechtbank Amsterdam (Rb. Amsterdam 1 februari 2011, LJN: BP5160) wordt geoordeeld dat het ontbreken van vijf documenten niet mocht leiden tot een ongeldigverklaring. De zaak De gemeente Amsterdam (Stadsdeel Centrum) heeft een [...] Lees verder »
Inschrijven met € 0,01 mogelijk manipulatief
2011-02-03
Bij vonnis van 25 januari 2011 heeft de voorzieningenrechter Den Bosch een nieuwe uitspraak gedaan betreffende manipulatief inschrijven (Vzr. Rb. Den Bosch 25 januari 2011, nr. 223812/ KG ZA 10-901, n.n.g.). Inschrijven met € 0,01 op prijs is niet in alle gevallen geoorloofd, zo valt uit het vonnis te lezen. De zaak In 2010 heeft AMG namens [...] Lees verder »
Vaststelling overtreding door OPTA niet automatisch grond voor uitsluiting
2011-01-21
De Haagse rechter heeft de uitsluiting van KPN vanwege een door de OPTA geconstateerde overtreding ontoelaatbaar geacht. Nu bovendien geen sprake was van een ‘level playing field’ oordeelt de voorzieningenrechter dat sowieso niet tot gunning mag worden overgegaan. (Vzr. Rb. Den Haag 11 januari 2011, LJN: BP0315) De feiten Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft [...] Lees verder »
Ervaring met opdracht voor beoordelingscommissie niet vereist
2011-01-06
Een onafhankelijke beoordelingscommissie kan een goede waarborg zijn voor een objectieve beoordeling van inschrijvingen (zie ook onze update van mei 2010). De Rechtbank Leeuwarden heeft recent overwogen dat de leden van deze commissie geen specifieke ervaring of deskundigheid met de opdracht voor het uitoefenen van deze functie hoeven te hebben (Rb. Leeuwarden 15 december 2010, [...] Lees verder »
Uitsluiting van adviserende inschrijver?
2011-01-06
Het betrekken van een marktpartij bij het opstellen van het bestek hoeft in beginsel niet te leiden tot uitsluiting van die partij bij de aanbestedingsprocedure. Het uitsluiten van de adviserende inschrijver blijft echter een heikel punt, zie de recente rechtspraak van de voorzieningenrechter te Leeuwarden (Rb. Leeuwarden 24 november 2010, LJN: BO7626). De zaak Grontmij BV [...] Lees verder »
De maatstaf voor een wezenlijke wijziging van een opdracht
2011-01-06
Het is een aanbestedende dienst in beginsel niet toegestaan om een opdracht opnieuw aan te besteden als in een eerdere procedure het aanbestedingsresultaat onwelgevallig is. Dit leidt slechts uitzondering indien de nieuwe opdracht wezenlijk is gewijzigd ten opzichte van de eerdere opdracht. Welke maatstaf moet worden gehanteerd bij de beoordeling of er sprake is van [...] Lees verder »
Rechten prijsgeven kan rechtsverwerking tot gevolg hebben.
2010-12-01
Bij aanbestedingsprocedures verwerken inschrijvers (veelal) hun rechten om tegen een gunningsbeslissing in beroep te komen als zijn niet binnen de gestelde vervaltermijn (vaak 15 dagen) een kort geding aanhangig hebben gemaakt. De Voorzieningenrechter van de Rechtbank Arnhem heeft recent geoordeeld (25 oktober 2010, LJN: BO1568) dat een inschrijver haar rechten eveneens kan verwerken door (binnen de vervaltermijn) aan de aanbestedende dienst te laten weten geen kort geding aanhangig te maken. Lees verder »
A.b.b.b. ook van toepassing bij selectie meervoudig onderhandse aanbesteding
2010-11-02
Op 26 oktober 2010 heeft het gerechtshof Den Haag uitspraak gedaan in de (in aanbestedingskringen) beruchte Noordwijkse zaak. Het gerechtshof gaat (helaas) niet in op de vraag of de herontwikkeling van gemeentegrond door middel van een (meervoudig onderhandse) ontwikkelcompetitie een Europees aanbestedingsplichtige opdracht betreft, maar overweegt wel dat (in ieder geval) de algemene beginselen van [...] Lees verder »
Geparafeerde maar niet ondertekende eigen verklaring voor herstel vatbaar
2010-11-02
Een inschrijver heeft bij een nationale openbare aanbesteding met toepassing van het Aanbestedingsreglement Werken 2005 (ARW 2005) een geparafeerde eigen verklaring ingediend. Een handtekening van de rechtsgeldige vertegenwoordiger van de inschrijver ontbrak. De gemeente heeft zich vervolgens op het standpunt gesteld dat sprake is van een gebrek dat zich, op grond van artikel 2.14.4 ARW [...] Lees verder »
“Ruimte om (verzekerings)eis na inschrijving te wijzigen”
2010-10-11
Uitgangspunt is (uiteraard) dat eenmaal gestelde eisen ná datum aanbesteding niet meer mogen worden gewijzigd. Nederlandse voorzieningenrechters plegen hier echter een uitzondering op aan te nemen, ingeval aannemelijk is dat gegadigden de gewijzigde eis reeds voor inschrijving aldus hadden geïnterpreteerd. Zie recent voorzieningenrechter van de rechtbank ’s Gravenhage 4 oktober 2010; LJN: BN 9814. De zaak betrof [...] Lees verder »
De Model K-verklaring, daar is hij weer.
2010-10-06
Aanbestedende diensten vragen bij aanbestedingsprocedures vaak naar een zogenaamde Model K-verklaring, zeker wanneer het ARW 2005 van toepassing is verklaard. Blijkens de Nederlandse (lagere) rechtspraak is de Model K-verklaring vaak aanleiding van geschillen tussen enerzijds de aanbestedende dienst en anderzijds de inschrijver(s). De Model K-verklaring is op deze pagina meer dan eens besproken. Recent is [...] Lees verder »
Ruimte om na contractering aangeboden variant (wederom) te weigeren
2010-10-06
De zaak betreft in het kort de vraag of een waterschap in dit geval in strijd heeft gehandeld met de maatstaven van redelijkheid en billijkheid door de (winnende) inschrijver na gunning niet toe te staan om het onderhavige werk uit te voeren met een (gelijkwaardige) variant (Gerechtshof Leeuwarden 28 september 2010; LJN BN8784) Het geschil Een waterschap [...] Lees verder »
Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten aangenomen door Tweede Kamer
2010-10-06
De Tweede Kamer heeft op 23 september 2010 het wetsvoorstel voor de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten (Wet NErpe) aangenomen. In aanvulling op de WIRA beoogt deze wet de naleving van Europese regelgeving op het gebied van (onder meer) aanbestedingen te bevorderen. In het wetsvoorstel voor de wet NErpe wordt aan ministers een aantal [...] Lees verder »
Bij percelenregeling ook transparantie
2010-08-18
In een bestuursrechtelijke aangelegenheid heeft de Raad van State overwogen dat bij toepassing van de zogenaamde percelenregeling een aanbestedende dienst transparant moet zijn. Bij een duidelijk grensoverschrijdend belang betekent dit dat er (toch) een (soort van) aanbesteding moet plaatsvinden (ook al zijn de Aanbestedingsrichtlijn en het BAO niet van toepassing). De zaak in het kort De zaak [...] Lees verder »
Cursus energieopslag in de bodem
2010-08-16
Stichting PostAcademisch Onderwijs (PAO) organiseert op 2 en 3 november 2010 de cursus “Energieopslag in de bodem; Hoe doe je dat?” In de cursus komen alle relevante technische, financiële en juridische aspecten bij bodemenergie aan de orde. Mr. T. van Wijk (aanbestedingsspecialist van Dirkzwager) behandelt de aanbestedingsrechtelijke aspecten bij de aanleg van een koude – [...] Lees verder »
Bij een combinatie namens alle combinanten dagvaarden
2010-08-03
Recent kreeg een inschrijver van de rechter de deksel op zijn neus omdat hij zelfstandig een kort geding aanhangig had gemaakt, terwijl hij tezamen met een ander (in combinatie) had ingeschreven (Rb.Leeuwarden 29 juli 2010; LJN: BN2970). De zaak in het kort Op een Europese aanbesteding van een opdracht voor gladheidbestrijding hadden de bedrijven A en B [...] Lees verder »
Invoering staatssteunregels woningcorporaties heeft verstrekkende gevolgen
2010-08-03
Minister Van Middelkoop heeft de Tweede Kamer op 1 juli jl. laten weten dat woningbouwcorporaties die in aanmerking willen komen voor staatssteun vanaf 1 januari 2011 90% van de vrijgekomen sociale huurwoningen moeten toewijzen aan huishoudens met een inkomen tot € 33.000,–. Het gaat daarbij om woningen met een maandelijkse huurprijs onder € 647,53. Ook [...] Lees verder »
Woningcorporaties zijn geen aanbestedende dienst maar moeten wel het maatschappelijk vastgoed aanbesteden
2010-08-03
Minister van Middelkoop wil per 1 januari 2011 staatssteunregels voor woningbouwcorporaties invoeren. Een eerste versie van deze regels is recent gepubliceerd: “Tijdelijke regeling van diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting”. In de toelichting op deze Tijdelijke Regeling bevestigt de minister dat woningbouwcorporaties niet aanbestedingsplichtig zijn. Omdat maatschappelijk vastgoed meestal ten behoeve van gemeenten [...] Lees verder »
Het belang van de Model K-verklaring (nogmaals)
2010-07-30
Aanbestedende diensten vragen bij aanbestedingsprocedures vaak naar een zogenaamde Model K-verklaring. Blijkens de Nederlandse (lagere) rechtspraak is de Model K-verklaring vaak aanleiding van geschillen tussen enerzijds de aanbestedende dienst en anderzijds de inschrijver(s). De voorzieningenrechter van de rechtbank ’s-Gravenhage heeft recent nog eens het belang van de Model K-verklaring benadrukt (LJN: BN0068). De zaak Rijkswaterstaat heeft een [...] Lees verder »
Ongeoorloofde inschrijving door aanbieden niet realistische prijzen
2010-07-06
Zogenaamd strategisch inschrijven is in beginsel toegestaan. Bij een Wmo-aanbesteding oordeelde de Arnhemse voorzieningenrechter recent dat de grenzen van een geoorloofde strategische inschrijving waren overschreden en de inschrijving als manipulatief moest worden aangemerkt (vzr. rb. Arnhem 11 juni 2010, LJN: BN0353). Wmo-aanbesteding Enkele Gelderse gemeenten hebben in 2009 gezamenlijk een Europese aanbestedingsprocedure uitgezet voor de levering van [...] Lees verder »
Overheid en Vastgoed Maak kennis met Dirkzwager Overheid en Vastgoed













